آغاز سال تحصیلی و بازگشایی مدارس در اروپا فرصت مناسبی است تا خانوادهها عادتهای سالم و منظم را در کودکان ایجاد کنند و برای معاینات و بررسیهای پزشکی مورد نیاز آنها در طول سال برنامهریزی داشته باشند.
چیزی تا بازگشایی مدارس در ایران نمانده است. چطور کودکان را آماده کنیم تا سال تحصیلی را بهخوبی بگذرانند.
آگهی
آگهی
پزشکان توصیهها و راهکارهایی را برای کمک به کودکان برای سپری کردن سال تحصیلی سالم، منظم و بدون دردسر ارائه میکنند.
هماهنگ شدن با برنامه روزانه
در تعطیلات تابستانی معمولا برنامه خواب کودکان تغییر میکند و آنها دیرتر میخوابند و دیرتر بیدار میشوند. اما توصیه می شود که چند روز پیش از بازگشایی مدارس، کودکان را بهتدریج به روال مناسب مدرسه برگردانیم؛ برای مثال، هر روز ساعت بیدار شدن را ۱۵ دقیقه جلو بیندازیم تا بدن کودک بدون فشار با برنامه تازه هماهنگ شود.
پیشبینی و مدیریت نگرانیهای کودکان
نخستین تجربه مدرسه، مثلا ورود به کلاس اول ابتدایی یا رفتن به دوره متوسطه اول، هرکدام مرحلهای مهم و تازه در زندگی کودک هستند. این تغییرات میتوانند برای کودکان هیجانانگیز باشند، اما طبیعی است که کمی اضطراب و نگرانی هم ایجاد کنند.
نباید این تغییر را دستکم گرفت. کودکانی که برای نخستین بار وارد محیط پیشدبستانی یا دبستان میشوند و قبلا به حضور در جمع و محیطهای گروهی عادت نداشتهاند، ممکن است در ابتدا احساس سردرگمی کنند.
به همین دلیل، والدین میتوانند چند روز پیش از بازگشایی مدارس، همراه کودک اطراف مدرسه قدم بزنند تا او با محیط آشنا شود و بتواند حضور خود در مدرسه را از قبل تصور کند.
والدین باید با اطمینان دادن به کودکان، نگرانی آنها را کاهش دهند و به آنها بگویند که در مدرسه بزرگسالانی حضور دارند که مراقبشان خواهند بود.
همچنین بهتر است والدین جنبههای مثبت یادگیری، بهخصوص مهارتهایی مانند خواندن که در کلاس اول ابتدایی یاد میگیرد، را برای کودک پررنگ کنند.
قوانینی برای استفاده از صفحهنمایشها
پس از آزادی عمل بیشتری که کودکان در تعطیلات برای استفاده از صفحهنمایشها داشتهاند، با آغاز سال تحصیلی باید دوباره زمان استفاده از آنها محدود شود.
این یکی از موضوعات بسیار مهم است. کودکان باید حتما یک تا دو ساعت پیش از خواب از صفحهنمایش فاصله بگیرند، زیرا نور آبی صفحهها تولید ملاتونین را مختل میکند و در نتیجه به خواب رفتن را دشوارتر میکند. اینکه هر کودک چه مدت از صفحهنمایش استفاده کند، به تصمیم هر خانواده بستگی دارد، اما تعیین چارچوب و قوانین مشخص ضروری است.
باید توصیههای عمومی درباره سن مناسب استفاده از فناوری را نیز فراموش نکنیم. اینکه تا پیش از ۳ سالگی بهتر است کودک اصلا در معرض صفحهنمایش قرار نگیرد؛ تا ۶ سالگی استفاده از آن باید بسیار محدود و تنها در مواردی خاص باشد؛ تلفن همراه نباید پیش از ۱۱ سالگی در اختیار کودک قرار گیرد؛ تلفن همراه دارای اینترنت نیز بهتر است تا ۱۳ سالگی به کودک داده نشود و استفاده از شبکههای اجتماعی تا ۱۵ سالگی به تعویق بیفتد.
برنامهریزی برای معاینات پزشکی
از بدو تولد تا ۱۶ سالگی، ۲۰ نوبت معاینه و بررسی سلامت کودکان در نظر گرفته شده که هزینه آنها بهطور کامل تحت پوشش بیمه درمانی فرانسه است. این معاینات در سنین مختلف، از جمله ۴، ۵ و ۶ سالگی و سپس در دورههای ۸ تا ۹ سال، ۱۱ تا ۱۳ سال و ۱۵ تا ۱۶ سالگی انجام میشوند.
علاوه بر این، توصیه میشود کودکان دستکم سالی یک بار توسط متخصص اطفال یا پزشک خانواده معاینه شوند. با این حال، توصیه میشود این مراجعه درست همزمان با آغاز سال تحصیلی انجام نشود.
اگر کودک مدرسه یا مقطع تحصیلی خود را تغییر داده باشد، بهتر است خانواده چند هفته یا حتی یک سهماهه صبر کند تا پزشک بتواند در مراجعه بعدی ارزیابی دقیقتری از وضعیت کودک و نحوه سازگاری او با مدرسه داشته باشد.
دندانها و چشمها را فراموش نکنید
کودکان در فرانسه هر سال میتوانند در قالب طرح «M’T dents»، از معاینه کامل دهان و دندان بهرهمند شوند که هزینه آن بهطور کامل تحت پوشش بیمه درمانی فرانسه است. در این معاینه، دندانها از نظر احتمال پوسیدگی بررسی میشوند و به کودکان نیز آموزشهای لازم برای رعایت بهتر بهداشت دهان و دندان داده میشود.
علاوه بر سلامت دهان و دندان، بینایی کودکان نیز باید بهطور ویژه مورد توجه قرار گیرد. یک کودک از هر پنج کودک با نوعی اختلال بینایی مواجه است و اگر این مشکل دیر تشخیص داده شود، ممکن است بر یادگیری او اثر بگذارد.
انجمن فرانسوی چشمپزشکی توصیه میکند بینایی کودکان در سه مرحله مهم دوران مدرسه بررسی شود. نخستین مرحله حدود ۳ سالگی و هنگام ورود به پیشدبستانی است؛ زمانی که میتوان مشکلاتی مانند لوچی چشم یا استرابیسم و همچنین آمبلیوپی را تشخیص داد. آمبلیوپی به کاهش قدرت بینایی گفته میشود که معمولا تنها یکی از چشمها را درگیر میکند.
حدود ۶ سالگی نیز، همزمان با ورود به دوره ابتدایی و آغاز آموزش خواندن و نوشتن، انجام معاینه بینایی توصیه میشود. سپس در فاصله ۱۱ تا ۱۳ سالگی، پایش بینایی برای تشخیص یا پیگیری روند پیشرفت نزدیکبینی توصیه میشود.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
متخصصان هشدار میدهند که کودکی که دید خوبی ندارد، نمیتواند بهراحتی مطالعه کند، زودتر خسته میشود و حتی ممکن است با مشکلات یادگیری روبهرو شود.
مدرسه؛ فرصتی برای پیشگیری و مراقبت از سلامت کودکان
مدرسه فقط محل آموزش نیست و میتواند نقش مهمی در پیشگیری و تشخیص زودهنگام مشکلات جسمی کودکان داشته باشد.
در برخی از شهرستانهای فرانسه، بیمه درمانی با کسب اجازه والدین، در کلاس چهارم ابتدایی، غربالگری اسکولیوز را با حضور یک فیزیوتراپیست در مدرسه انجام میدهد. در برخی مدارس نیز معاینات دهان و دندان برگزار میشود.
واکسیناسیون نیز بخشی از برنامههای سلامت دانشآموزان در مدارس فرانسه است. واکسن ویروس پاپیلومای انسانی را میتوان در دوره دبیرستان تزریق کرد.
امکان تزریق همزمان واکسن «کونژوگه مننگوکوک» نیز وجود دارد؛ واکسنی که از ابتلا به عفونتهای مننگوکوکی و برخی شکلهای شدید مننژیت پیشگیری میکند و برای ایجاد ایمنی تنها به یک دوز نیاز دارد.