یک دادگاه سوریه روز سهشنبه، بشار اسد، رئیسجمهوری برکنارشده این کشور را پس از محاکمه غیابی به اعدام محکوم کرد. دادگاه او را در پروندهای که به اتهامهایی از جمله قتل، شکنجه و «جنایت علیه بشریت» در جریان جنگ ۱۴ ساله سوریه رسیدگی میکرد، مجرم شناخت.
این نخستین محکومیت قضایی علیه اسد است؛ رئیسجمهوری که در دسامبر ۲۰۲۴، در پی حمله گسترده شورشیان از قدرت برکنار شد. این حمله به چند دهه حکومت خانواده اسد بر سوریه و جنگی خونین پایان داد که صدها هزار سوری را به کام مرگ کشاند.
بشار اسد حدود دو سال پیش، همزمان با نزدیک شدن نیروهای شورشی به دمشق از پایتخت سوریه گریخت و اکنون در مسکو به سر میبرد.
در جریان محاکمه روز سهشنبه شماری از مقامهای سابق حکومت سوریه، قاضی، بشار اسد را به اتهام «قتل عمد و از پیش طراحیشده چندین نفر، از جمله کودکان، شکنجه، بازداشت بدون روند قضایی مناسب و جنایت علیه بشریت» به اعدام محکوم کرد. عاطف نجیب، از مقامهای امنیتی دوران حکومت اسد، نیز به اعدام محکوم شد.
اسد که در سال ۱۹۶۵ متولد شده، در سال ۲۰۰۰ و پس از مرگ حافظ اسد، پدرش به ریاستجمهوری سوریه رسید. او حکومت خانوادگی اسد را حفظ کرد و به سلطه علویان، اقلیت مذهبی حاکم در سوریه که اکثریت جمعیت آن را مسلمانان سنی تشکیل میدهند، ادامه داد. سوریه در دوران حکومت او همچنین همچنان متحد ایران و مخالف اسرائیل و ایالات متحده باقی ماند.
حکومت اسد که در سالهای نخست تحت تاثیر جنگ عراق و بحران لبنان شکل گرفت، سرانجام با جنگ داخلی سوریه تعریف شد؛ جنگی که در پی اعتراضات موسوم به بهار عربی در سال ۲۰۱۱ آغاز شد. در آن زمان، سوریهایی که خواستار دموکراسی بودند به خیابانها آمدند و حکومت با استفاده از نیروی مرگبار به اعتراضات پاسخ داد.