دو رهبر پیشین بالکان، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را پس از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ عامل تشدید بحران جهانی دانستند.
«مجمع جهانی باکو» در جمهوری آذربایجان روز شنبه و در سایه جنگ ایران، با برگزاری نشستی درباره چگونگی بازتنظیم نظام بینالملل به کار خود پایان داد.
در این نشست پیشبینیهای هشدارآمیزی درباره پیامدهای نبود راهحل دیپلماتیک برای این مناقشه مطرح شد و برخی رهبران هشدار دادند بدون بازنگری ساختاری، تاریخ تکرار خواهد شد.
دو رئیسجمهوری پیشین از منطقه ملتهب بالکان، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را مورد انتقاد قرار دادند و گفتند این جنگ پس از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بحران جهانی را عمیقتر کرده است.
بوریس تادیچ، رئیسجمهوری پیشین صربستان، به یورونیوز گفت: «جنگ ایران پس از اوکراین بحران تازهای را رقم زده و این در حالی است که یک قدرت بزرگ دیگر را هم درگیر کرده است.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او افزود: «در حال حاضر روسیه و ایالات متحده میتوانند به خاطر فروپاشی حقوق بینالملل یکدیگر را سرزنش کنند اما این وضعیت میتواند مشکلات بزرگ و بحرانی در همه کشورهای منطقه ایجاد کند. حتی جمهوری آذربایجان هم میتواند تحتتاثیر قرار بگیرد.»
آقای تادیچ که در دوران رژیم اسلوبودان میلوشویچ از رهبران اپوزیسیون دموکرات بود، همچنین بمباران صربستان توسط ائتلاف تحترهبری آمریکا در جریان جنگ کوزوو در سال ۱۹۹۹ بدون مجوز سازمان ملل و نیز برخی اقدامات امروز را مورد انتقاد قرار داد.
او تاکید کرد: «وقتی قدرتهای بزرگ که عضو سازمان ملل هستند تلاش میکنند بخشهایی از کشورهای مستقل دیگر را تصرف کنند یا با بازداشت کردن یا کشتن رهبران دیگر کشورها، مداخله کنند، در نتیجه با یک وضعیت فاجعهبار روبهرو هستیم.»
راهحل چیست؟
آقای تادیچ میگوید بدون بازتنظیم نظام بینالملل به رهبری سازمان ملل برونرفتی وجود ندارد.
او با اشاره به اینکه برای حل این مناقشه به میانجیها نیاز است، گفت: «کاخ سفید و [رئیسجمهور آمریکا] دونالد ترامپ در اشتباهند و ایران را دستکم گرفتهاند. آنها نمیتوانند این درگیری را ظرف چند هفته پایان دهند. این ممکن نیست و نمیتواند راهحل محتمل این مناقشه باشد.»
به گفته تادیچ، ما اکنون در «سوی مهارگسیخته تاریخ» قرار گرفتهایم و باید به حقوق بینالملل بازگردیم و این تنها راهحلی است که پیشرو داریم. او افزود: «باید اقتدار سازمان ملل و نهادهای چندجانبه را تقویت کنیم.»
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
در این میان، ایوو یوسیپوویچ، رئیسجمهوری پیشین کرواسی که کشورش را در سال ۲۰۱۳ به عضویت اتحادیه اروپا درآورد، بیم دارد که در صورت نرسیدن به راهحل دیپلماتیک جهان وارد یک مارپیچ نزولی خطرناک شود.
آقای یوسیپوویچ گفت: «مسائلی مانند نفت بهعنوان منبع انرژی، مواد غذایی و این واقعیت که تعداد بسیار زیادی از مردم از جنگ میگریزند یا میخواهند فرار کنند، خود مشکل دیگری ایجاد میکند و در عین حال با یک بحران بسیار بزرگ انسانی هم روبهرو هستیم.»
به همین دلیل آقای یوسیپوویچ حتی از احتمال وقوع جنگ جهانی سوم هم نگران است.
آقای یوسیپوویچ افزود: «این نوع جنگها معمولا جنگهای تازهای بهدنبال میآورند، بهویژه زمانی که قدرتهای بزرگی مانند روسیه، چین و دیگران در گسترش آنها ذینفع باشند. به همین دلیل واقعا نگرانم که یکی از سناریوهای محتمل جنگ جهانی باشد.»